Kroondomein Het Loo in Apeldoorn

Wandelen door het bos, de hei en het park van Kroondomein Het Loo is een majestueuze ervaring. Niet alleen omdat dit gebied al eeuwen banden heeft met de Oranjes, maar vooral omdat het Paleispark en delen van de Koninklijke Houtvesterij de afgelopen jaren in oude luister zijn hersteld.

Het is een mooie dag op Kroondomein Het Loo. Het dichtbegroeide bos zorgt voor een aardig stukje verkoeling. Het bospad leidt langs metershoge grove dennen, knoestige eiken, brede beuken en ranke berken. Een kind zou dit een sprookjesbos noemen. De verschillende bomen en de gevarieerde begroeiing zijn zoveel spannender om naar te kijken dan de meeste Nederlandse bossen, waar alle dennenbomen keurig op een rijtje staan. Aan het eind van het bospad breekt het zonlicht door. De kruinen maken plaats voor een uitgestrekt heidegebied. Verschillende bruine en paarse tinten wisselen elkaar af en samen lijkt het net een enorm vloerkleed midden in het bos. In de verte, waar de hei al glooiend in het bos verdwijnt, schiet een stel reeën net het blikveld uit. Verder is er niets dan stilte in dit ontzagwekkend ruime gebied.

Majestueuze ervaring

Wandelen door Kroondomein Het Loo is met recht een majestueuze ervaring te noemen. En dat is meer dan alleen een woordspeling op de bezitter van dit gebied. Het landgoed is al driehonderd jaar verbonden met de Koninklijke familie. In 1684 koopt stadhouder Willem III het jachtslot Het Oude Loo, samen met het park en drieduizend hectare bos. Hij laat naast het oude jachtslot een paleis bouwen en een Franse tuin ontwerpen die moest wedijveren met die van Versailles.


Toen de stadhouder in 1702 van zijn paard viel en overleed, werd er gevochten om zijn nalatenschap. Ten tijde van de Bataafse Republiek raakte het paleis en de tuinen in verval. Tijdens de Franse bezetting werd het gebruikt als ziekenhuis voor Franse soldaten. Het was Lodewijk Napoleon die het verval een halt toeriep en het paleis en de tuinen liet opknappen.

Royaal verpozen

Na de Franse bezetting kreeg Nederland een nieuwe koning en die kreeg op zijn beurt nieuwe paleizen van de staat. Paleis Het Loo en de omliggende gronden werden aan koning Willem I toegewezen. Het bleef staatsbezit, maar het gebruiksrecht ging naar de Koninklijke familie. Daar komt de aanduiding ‘Kroondomein’ vandaan. Vanaf 1813 tot 1890 hebben de koningen Willem I, II en III het gebied gebruikt om te verpozen, zoals recreëren vroeger werd genoemd. Het park werd uitgebreid en ingericht in de Engelse landschaps-stijl, met romantische vijvers, glooiende gazons, afgewisseld met boomgroepen en rododendrons. Op de heidevelden werd gejaagd en door de aanplant van dennen ontstond een bos dat voor een efficiënte houtproductie zorgde. Dit bos is de voorloper van de huidige Koninklijke Houtvesterij.

Natuurliefhebbers

Koningin Wilhelmina, de dochter van Willem III, heeft een groot aandeel gehad in de ontwikkeling van het gebied. Nadat zij in 1890 haar intrek in het paleis nam, is er veel veranderd in de manier waarop Kroondomein Het Loo werd gebruikt. Koningin Wilhelmina en haar echtgenoot Prins Hendrik waren uitgesproken natuurliefhebbers. De koningin was vaak in het park te vinden om te schilderen en fietste graag over de paden in het bos.


Toen er na een flinke storm delen van het dichtbegroeide, donkere dennenbos waren omgewaaid, verbood zij de aanplanting van nieuwe bomen. Op die lege plekken kregen inheemse loofbomen de kans om te groeien. De beuken, berken en eiken die daar hun plekje vonden, geven het saaie dennenbos een meer gevarieerd uiterlijk. Kennelijk tot genoegen van de koningin. Want de beslissing om geen dennenbomen meer aan te planten, is de basis geweest voor het natuurlijke beheersysteem dat nu zo kenmerkend is voor de Koninklijke Houtvesterij.

Jonge bomen

Onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Financiën is het Paleispark onlangs in oude luister hersteld en teruggebracht naar het oorspronkelijke ontwerp van 1820. Koningin Beatrix heeft in navolging van haar grootmoeder een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de ontplooiing van de Koninklijke Houtvesterij. Zij zorgde ervoor dat de methode van ‘natuurvolgend bosbeheer’ verder werd ontwikkeld.


Natuurvolgend bosbeheer betekent dat er alleen nog maar bomen worden gekapt om plaats te maken voor nieuwe jonge bomen, die spontaan rondom de oude boom zijn gegroeid. Zo is men verzekerd van een gezond bos, waarin inheemse loofbomen de kans krijgen om langzamerhand de aangeplante dennen te vervangen. Dat betekent voor de langere termijn dat de saaie dennenbossen op een natuurlijke manier worden vervangen door gezond bos met eiken, beuken, berken en grove dennen. Dergelijke inheemse bomen in alle soorten en maten dragen bij aan de majestueuze uitstraling van Kroondomein Het Loo.

Wandelen in het Paleispark en het Koninklijke bos

Kroondomein Het Loo is opengesteld voor publiek. Het gebied bestaat uit twee delen: het Paleispark en de Koninklijke Houtvesterij.


Het Paleispark is opengesteld voor het publiek en is een prachtig wandelpark, waar romantische paadjes langs de parklandschappen leiden. Hier ziet u prachtige vijvers en bouwwerkjes die stuk voor stuk aan de rijke cultuurhistorie herinneren, zoals de Willemstempel, de schietbaan en het botenhuis.